En güvenli yer sayılan evler bile çocuklar için çeşitli riskler barındırıyor. Bu risklerden en çok etkilenenler 0-6 yaş arası çocuklar. Ülkemizde her yıl 110 çocuk, önlenebilir kaza ve zehirlenme gibi nedenlerle hayatını kaybediyor. Bu kazaların yüzde 58'lik kısmı, ebeveyn ya da çocukla ilgilenen diğer kişiler çocuğun yanında olmasına rağmen gerçekleşiyor. Oysa ailelerin dikkat edeceği küçük noktalar hayat kurtarabilir.

    Anne veya babalar bebek ile birlikte uyumamalı
    Zira uyku sırasında yanlışlıkla bebeğin üzerine devrilip onu ezmek, bebeğin yatak örtüleri arasında havasız kalması olası tehlikelerdir. Özellikle ilk aylarda bebeğin yatağı ebeveyn yatağının hemen yanına yerleştirilirse, gece yapılacak besleme ve bebeği tekrar yatağına koymak kolay olacaktır.

    Pencereler için kilit
    Pencereler ve ev içinde merdiven varsa buna uygun kapılar kullanılarak düşmeler önlenebilir.

    Yürüteç kullanılmamalı
    Araştırma sonuçları yürüteçlerin çok fazla sayıda yaralanmaya yol açtığını göstermiştir. Zira yürüteçler bebeklerin kendi gelişimsel seviyelerinden daha hareketli olmasına zemin hazırlamakta ve bu yolla evde yaralanma olabilecek yerlere ulaşabilmektedirler. Ayrıca yürüteçler bebeklerin baş ve boyunlarını da devrilme gibi durumlarda kolayca yaralanabilecek konuma getirmektedir.

    Yangından koruma
    Evlerde karbondioksit detektörü bulundurulması önemlidir. Soba ile ısınan evlerde gerekli emniyet önlemleri alınmalıdır.

    Olası yanıklardan koruma
    Yanık, genellikle sıcak su ya da buhar teması sonucu meydana gelebileceği gibi asit/alkali gibi kimyasal maddelerle temas, elektrik akımı etkisi ve radyasyon nedeniyle de oluşabiliyor. Çocuğunuzu yanıklardan korumak için:
    • Ortamda soba varsa çocuğun yaklaşmaması için gerekli önlemler alınmalı, mümkünse soba etrafına çocuğun aşamayacağı koruyucu bariyer düşünülmelidir.
    • Çocukların ulaşabilecekleri yerlerde, içinde sıcak su dolu kap, çaydanlık, tencere gibi eşyalar ve fişe takılı ütü bırakmayın. Sıcak içecek servisi yapılıyorsa bebek yeterli emniyet mesafesinde tutulmalıdır.
    • Masada ya da ocakta tencere bırakacaksanız, sapının içe dönük olmasına dikkat edin.
    • Kibrit ya da çakmak gibi yakıcı eşyaları ortada bırakmayın.
    • Yatarken sigara içmeyin.
    • Bebeğinizin yemeğini ve biberonunu mikrodalga fırında ısıtmayın. Eğer ısıtırsanız, mutlaka ısısını kontrol ettikten sonra bebeğinize verin.

    Banyoda sıcak su ile haşlanmadan korunma
    Evdeki su ısıtıcısının sıcaklığı 49 derecenin üzerine çıkmayacak şekilde ayarlanmalı. Eğer bu ayarlamayı yapma imkânı yoksa banyo suyunun sıcaklığı ebeveyn tarafından kontrol edilmeli, bebek veya çocuğun su musluğuna ulaşımı, çocuğu belli bir uzaklıkta tutma, banyo yaptırırken yanından hiç ayrılmama gibi önlem ve gözlemlerle ve/veya musluklar üzerine takılabilecek bazı koruyucular yardımıyla engellenmelidir.

    Zehirlenmelerden koruma
    Zehirler, vücuda bilerek ya da kazara sindirim, solunum, deri ya da kan yoluyla alınabiliyor. Vücuda giren zehir, ateş yükselmesinden ani şok ve ölüme kadar bir dizi belirti ile kendini belli ediyor. Evlerdeki zehirlenmeye aşağıdakiler yol açıyor:
    • Gıdalar
    • İlaçlar
    • Kimyasal maddeler
    • Temizlik malzemeleri
    • Soba ve doğalgaz

    Zehirlenmeleri önlemek için;
    • Son kullanım tarihi geçmiş gıdaları kullanmayın ve atın.
    • Doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın.
    • Kimyasal maddeleri ve temizlik maddelerini çocuklarınızın ulaşamayacağı yerlerde saklayın.
    • Bu malzemeleri su, süt ya da meşrubat şişelerine koymayın. Aksi halde pek çok çocuk meyve suyu şişesinde saklanan çamaşır suyu gibi ürünler yüzünden geri dönüşü olmayan kazalara uğramaktadır. Bu ürünler kendi orijinal ambalajlarında tutulmalıdır.
    • Böcek ve fare zehirlerini, çocuklarınızın evde bulunmadığı zamanlarda kullanmaya dikkat edin.
    • Sobadan kaynaklanan hava kirliliğini önlemek için odanızı havalandırmayı unutmayın ve sobanızı yanar halde bırakarak uyumayın.
    • Anne-babalar çocuklarına hiçbir zaman ilaçların şekere benzediğini, tadının şeker gibi olduğunu söylememeli ve mümkünse kendi ilaçlarını çocukların önünde almamalıdır.

    Boğulma ve tıkanma
    Boğulmalar, katı cisimlerin soluk borusunu tıkaması ya da suda boğulma sonucu gerçekleşebiliyor. Tıkanma, tam tıkanma ya da kısmi tıkanma şeklinde olabiliyor. Eğer kısmi tıkanma mevcutsa, bebek öksürür, nefes alabilir ve konuşabilir. Bu durumda bebeğinize dokunmayın, onu öksürüğe teşvik edin ya da acil yardım çağırın. Eğer tam tıkanma varsa, bebek nefes alamaz ve morarır. Bu durumda karına baskı uygulamalısınız fakat bu tür bir girişimde bulunmanız için mutlaka ilkyardım eğitimi almış olmanız gerekiyor.

    Küçük bebek ve çocukların gözlem altında tutulmadıkları zamanlarda banyo küvetinde veya içinde su olan bir kovada boğulmalarıyla ilgili pek çok üzücü olay vardır. Bebekler ve küçük çocuklar hiçbir zaman banyoda gözden uzak bırakılmamalıdır. Ev içinde küvet ve kovalarda su bekletilmemelidir.

    Tıkanma ve boğulmaya  yol açan etkenler şunlardır:
    • Çocukların ağzına aldıkları cisimler.
    • Kuruyemiş, mısır, üzüm vs.
    • Toplu iğne, mücevher vs.
    • Boncuk, tespih tanesi vs.

    Düşme - çarpma
    Çocuklar sık sık ev içinde düşüyor ya da bir şeylere çarpıyorlar. Düşme ve çarpmaya neden olan etkenler ise; merdivenler, mobilyalar ve pencereler. Çocuğunuzu düşme ya da çarpmaya bağlı yaralanmalardan korumak için:
    • Pencerenize koruyucu parmaklık takın.
    • Sandalye, tabure ve diğer mobilyalarınızı pencereden uzak tutun.
    • Bebeğin yattığı yerden düşmesini engelleyici önlemler alın.
    • Evdeki sert köşeleri yumuşak malzemelerle kapatın.
    • Takılıp düşmeye sebep olabilecek her tür eşyayı ortadan kaldırın.

    Kesikler
    Çocukların sık yaşadığı yaralanmalardan biri de kesikler. Kesikler bıçak, makas gibi kesicilere, cam ve bardak kırıklarına ya da keskin kenarlı eşya ve oyuncuklara bağlı olarak oluşabiliyor. Çocuklarınızı kesiklerden korumak için şu önerilere kulak verin:
    • Bıçak, makas gibi kesici cisimleri ortada bırakmayın. Bu aletleri kapalı dolapta tutun.
    • Kırılabilecek cam eşyaları çocuğun oynayacağı alanlarda bırakmayın.
    • Çocuğun eline keskin oyuncak vermeyin, kırık oyuncakları atın.

    Elektrik çarpması
    Acil yardım çağrılarının yüzde 6'sı elektrik çarpmaları sonucu yapılıyor. Elektrik çarpmasından korunmak için şunlara dikkat edin:
    • Evde açık priz bırakmayın.
    • Çocuklarınızı elektrikli ev aletlerinden uzak tutun.
    • Mümkünse prizleri çocuklarınızın ulaşamayacağı yerlere koydurun.
    • Elektrik çarpması halinde önce sigortayı kapatın, sonra çocuğunuza dokunun.
    • Ampul değiştirmeden önce sigortadan elektriği kapatın.

    Hülya YILDIRIM
    Günaydın