Bahçenize daha az su tüketen yerli bitkileri seçerek, bitkilerin yaz ve kış serinletecek ve rüzgârı kesecek şekilde yerleştirerek çevreye katkıda bulunabilirsiniz...

    Yüksek tüketimiyle dikkat çeken ABD'de, ülke çapındaki yerleşim alanlarında, ev dışında kullanılan suyun yüzde 32'si çimen sulamaya akıyor. Bahçe ve çimenlerin sulanması için her gün 30 milyon metreküpün üzerinde su harcanıyor.

    Doğal olanı seçmek
    Yerel bitkiler, normalde bahçe bitkilerine harcanan suyun yüzde 50 daha azını ister. Türkiye biyolojik çeşitlilik açısından zengin bir ülke. Bu nedenle hangi bitkilerin yaşadığınız yöreye özgü olduğunu öğrenmek için yerel fidanlıkları veya bahçecilik derneklerini ziyaret edin.

    Çok katlı yaşam
    Bahçenizde uzun ağaçlar (örneğin çam ve çınar), daha ufak ağaçlar ve uzun çalılar (akçaağaç, kiraz ağacı, manolya, ortanca), çalılar (şimşir, gazalotu, ardıç), yer ötücü bitkiler (çimen ve sarmaşıklar) ve dökülmüş yapraklar, dallar, kütükler ve taşlardan bir zemin katmanı karışımı oluşturmaya çalışın. Küçük memelilerin ve çift yaşamlıların, kedi köpek gibi yırtıcıların saklanabileceği içi boş kütükler ya da seramik borular kullanın.

    Üstünü örtün
    Yer örtücü bitkiler, çimin yetişmediği yerlerde de pekâlâ yetişebilir. Bitkilerin çevresine ve çimenliklere kuru yaprak veya ottan oluşan bir örtü (malç) koyarak buharlaşmayla kaybolan su miktarını yüzde 70'e kadar azaltabilirsiniz. Malç ayrıca zararlı otların çıkmasını da önler ve toprağın kalitesini arttırabilir. Çam kabuğundan malç, çocukların oynadığı alanlarda bile kullanılabilir; çimen kadar güvenlidir ve sulama gerektirmez.

    Işık ve gölge
    Bitkiler sera gazı salınımını azaltmak ve yaban hayatına yaşam alanları sağlamanın yanı sıra, evlerin elektrik harcamasını da düşürür. Arsanızın batı cephesindeki tepesi bol yapraklı ağaçlar, akşamüstü güneşinde gölge yapar. Doğuya ve batıya bakan pencerelerin önüne, ışık ve esintilerin süzülüp gelmesine olanak veren çalılar daha uygundur. Evinizin güney cephesi içinse kışın yapraklarını döken ağaçlar ve sarmaşıklar daha kullanışlıdır; yaz güneşi kesip, kışın ısı ve ışık geçişine olanak sağlarlar. Bahçenizi akıllıca düzenleyerek ısınma ve soğutma harcamalarından önemli ölçüde tasarruf edebilirsiniz.

    Sıvı değer
    Ortalama bir evde kullanılan suyun sadece yarısının, berrak içme suyu kalitesinde olması yeterli. Tuvalet ve bahçede kullanılan su, gri su geri dönüşüm sistemleri denilen sistemle banyo, duş, çamaşır makinesi ve mutfak lavobasından geri kazanılabilir. Gri suda daha çok bulunan fosfor ve nitrojen, bitkiler için besin kaynağı bile olabilir. Gri su sistemleri çamaşır makinesinin suyunu toplayan bir su deposundan, evdeki tüm su çıkışlarından gelen suyu bitki ve mikroorganizmalarla işlemden geçiren kapsamlı bir sisteme kadar farklı farklı olabilir.

    Doğanın su deposu
    Çatınıza yağan yağmuru bir su deposunda toplayıp bahçeyi sulamak için, havuz ve rezervuar doldurmak, çamaşır yıkamak, duş almak, hatta içmek içinde kullanabilirsiniz. Ortalama bir evin çatısından akıp giden 100 gramlık yağış, bütün bir eve birkaç hafta boyunca yetecek su sağlayabilir. Hatta oluklardan aşağıya akan suyu depolamak için bir yağmur fıçısı kullanıldığında, 185 m2'lik bir ev yılda 135 m3 yağmur suyu toplayabilir.

    Kendiniz yetiştirin
    İşlenmemiş gıdalar bile "üretim enerjisi" içerir. Yetiştirme, hasat, nakliyat, depolama ve satış aşamalarında tüketilen yakıt ve su. Yemeğiniz masanıza ulaşmak için ne kadar yol kat ederse, harcanan enerji o kadar artar. Kendi meyve ve sebze bahçenizin olması sadece garantili bir taze ürün kaynağı değildir; ekolojik açıdan da büyük tasarruf sağlar. Hatta dışarı çıkıp biraz egzersiz yapmak içinde iyi bir motivasyon kaynağıdır. Bir mutfak bahçesinde de yemeklerinizde kullanmak üzere bitki yetiştirebilirsiniz.

    Uçuş hattında
    Kuşlar, her gün kendi ağırlıklarının yarısı kadar zararlı ot-tohum, haşere, kemirgen ve böcek yer, çiçeklerin tozlaşmasını sağlar, değerli bitkilerin tohumlarını yayarlar. Bahçenizi göçmen kuşları, ötleğenleri, ağaçkakanları, arı kuşlarını çekecek hale getirin. Kuşlar tüneme ve yuva için uzun ağaçları, çiçek ve tohumları için çalıları, tohum ve böcek avlamak için açık alanları severler. Haşere ilacı kullanmadan bahçenizi yerel bitkilerle, içi boş kütüklerle veya kuş evleriyle donatıp fazladan gıda ve su da koyarsanız, kuşları çok mutlu edersiniz.

    Silip süpürün
    Sağla, eski moda ve ekoloji dostu süpürge ve tırmık, kentlerdeki bahçelerin son statü sembolü. Evinizin önündeki dökülmüş yaprakların suyla temizlenmesi demode oldu, çünkü bu yöntemlerle her beş dakikada 190 litre su tüketiliyor. Benzinli yaprak üfleme makinesini de unutun. Benzinli çim biçme makineleri, yaprak üfleme ve zararlı ot biçme makineleri sadece komşularınızın başını şişirmekle kalmıyor, bir yandan da "çöp tozu" denilen, solunduğunda zararlı olan ve örneğin İstanbul'dan Erzincan'a kadar araba kullanıldığında ortaya çıkan miktarda hava kirleticileri üreten yağlı bulutlar püskürtüyor.

    Katil doğanlar
    Gübre yanlış kullanıldığında yerüstü ve yeraltı sularını kirletebilir. Bahçeniz için ekolojik açıdan verimli çözümleri tercih edin. Yerli bitkiler gübreye gerek duymaz. Böcekle beslenen hayvanların yanı sıra, doğal herbisidler (yabancı otlara karşı kullanılan doğal ilaçlar), pestisidlere olan ihtiyacı azaltır.

    Köküne inin
    Suyu en ihtiyaç duyulan yere, bitki kökünün en yakınına iletebilen sulama sistemleri, buharlaşma yoluyla kayıpları yüzde 75'e kadar azaltabilir. En verimli ve pek bakım gerektirmeyen sulama sistemi, yüzey altı damla sulama sistemidir; damlalar toprak yüzeyinin altında küçük delikleri olan borularla saatte ortalama, 2, 4 veya 8 litre hızında damlatır. Bir pet şişenin ağzını kesip altına delikler açarak basit bir yüzey altı sulama sistemi yapabilirsiniz. Şişeyi hedeflediğiniz bitkiye 20 ila 30 cm.'lik bir mesafede, suyu toprak yüzeyinin 10 cm altına salacak şekilde yerleştirin.

    Şafaktan günbatımına
    Bitkiler ve toprak buharlaşma yoluyla gün boyu su kaybeder. Günün daha serin saatlerinde sulama, suyun toprağın içine işleyip kökler tarafından absorbe edilmesini sağlar. Sıcak iklimlerde, bitkilerin akşam saatlerinde sulanması daha iyidir. Benzer su ihtiyaçları olan bitkileri bir araya getirin. Susayan bitkileri bir araya getirmek daha uzun sürer ama daha seyrek sulayarak köklerinin uzamasını teşvik edin, kuraklığa karşı dirençlerini artırın. Bitkileri akıllıca sulayarak önemli ölçüde su tasarrufu sağlayabilirsiniz.

    Dünyaya geri dönsün
    Yemek atığı ve biçilmiş çim, katı atık alanlarına götürüldükten sonra havasız ortamda çürürse, karbon dioksitten yirmi kat güçlü bir sera gazı olan metanı oluştururlar. Çöpe atmadığınız her bir ton organik madde, katı atık alanlarında bir tonun üçte biri kadar sera gazının üretilmesini önler. Et ve süt ürünleri dışındaki tüm yemek artıklarını toplamak için mutfak lavabonuzun yanına bir kova koyun. Çim biçtiğinizde biçilen çimi toplayın ve çimenin en üstünden daha az kesilmesi için çim biçme makinenizin bıçağını daha üste ayarlayın. Biçilmiş çim zengin bir humusa dönüşür ve her yıl gübre ihtiyacınızın yüzde 25'ini karşılayabilir.

    Arazi yapısını kullanın
    Bahçenizin hatlarını, sudan tasarruf sağlayacak şekilde kullanın. Eğimli, kayalıklı ve taşlık alanlardan akan sudan, bunların kenarlarını emecek bitki tarhlarıyla çevreleyerek olabildiğince yararlanın. Suyun giderlerden akıp gitmek yerine birikip toprağa geri sızarak yeraltı sularını besleyebilmesi için çukurlar, göletler oluşturun. Kalıcı bir gölet, kuş ve kurbağaları kendine çeker ve bu da bahçenin ekosistemi açısından önemli bir etkendir. Doğru bitkilerle, balıklar için de yaşam alanı sağlamış olursunuz.

    Çakıl süzgeç
    Çatılar, yollar, girişler, patikalar ve suya dayanıklı diğer yüzeyler, zeminin yağmuru absorbe etmesini önleyerek yeraltı sularına karışmadan önce bitkilerce kullanılmasına, topraktan süzülmesine olanak tanımaz. Yağmur oluklarından akıp giden suyun miktarı, ortalama bir bahçede kullanılandan iki kat daha fazladır. Taşla kaplı alanları en aza indirgeyerek ve yağmur suyunun toprağa ulaşmasına olanak veren geçirgen çakıllar veya döşeme tasarımları kullanarak, bu kaybı hafifletebilirsiniz.

    Yüzerken
    Bir havuz her yıl hacmi kadar ya da her ay yaklaşık dört metreküp suyu buharlaşma ve aşırı temizlik yüzünden kaybedebilir. Klorun dağılmasından sonra yağmur giderlerine değil, bahçede bitkilerin olduğu alana dökülmesini sağlayacak, ters yıkama suyunu depolayacak bir sistem kurun. Buharlaşmayı azaltmak için kullanmadığınızda havuzunuzu örtün.